MicroSD-kaart kapot of USB-stick gebarsten: is je data nog te redden?

Kort antwoord: ja, dat kan, zolang het geheugen zelf niet geraakt is. Een microSD-kaart en heel wat kleine USB-sticks zijn monolieten: de controller en het geheugen zitten samen verzegeld in één blokje plastic. Een gebarsten kaart, een kaart die het na een kortsluiting niet meer doet of een kaart die beschadigd raakte toen je ze uit je gsm haalde, kan nog altijd een intact geheugen bevatten dat in een labo uit te lezen is. Het geval waar niets meer aan te doen is: een barst die dwars door het geheugenplaatje loopt. Probeer de kaart niet zelf te lijmen, te schuren of te solderen.

Geschreven na de Flash Workshop "Deep dive into the monolith structure. Recovery of physically damaged monolith chips" op de ACE Lab TechWeek 2026 (Alicante, oktober 2026). ACE Lab maakt de PC-3000-reeks, de referentieapparatuur van dataherstellabo's.

Is jouw opslagmedium een monoliet?

Volgens de workshop is de microSD-kaart de meest voorkomende monoliet. Dezelfde opbouw vind je ook in:

• SD-kaarten van heel wat merken;
• mini-USB-sticks die nauwelijks uit de poort steken (zoals de SanDisk Ultra Fit);
• veel promotionele USB-sticks of metalen sticks (ook die in de vorm van een sleutel), waarin de monoliet in hars ingegoten zit binnen in de behuizing.

In een klassieke USB-stick zie je op een printplaatje een aparte controller en een aparte geheugenchip. Bij een monoliet zie je daar niets van: het is één egaal blokje uit één stuk.

Hoe een monoliet gemaakt wordt

De ingenieur van ACE Lab beschreef de productie in twee stappen:

1. Een heel dunne koperen drager (0,25 mm) bevat de contacten (USB, SD of microSD), de plaatsen voor de kleine componenten (weerstanden, condensatoren), die voor de controller en het geheugenplaatje, en piepkleine doorgangen die de verschillende lagen met elkaar verbinden. Dat geheugenplaatje (in vakjargon de die) is het eigenlijke geheugen (van het type NAND): een stukje silicium dat veel kleiner is dan de kaart.
2. De controller en het geheugenplaatje worden op die drager gelijmd en er met flinterdunne gouddraadjes mee verbonden. Daarna wordt alles in hars ingegoten: zo krijg je het "stukje plastic" dat je kent.

Wat dat betekent voor dataherstel: er is geen geheugenchip om los te solderen. Om het geheugen rechtstreeks uit te lezen, moeten contactpunten onder de hars aan de achterkant van de kaart vrijgemaakt worden, soms nog dieper. Daarop sluit je aan door dunne draadjes te solderen, of met gespecialiseerde adapters (zoals een spider board of een houder met contacten), die verbonden zijn met een professionele flashgeheugenlezer.

Zo'n rechtstreekse uitlezing gaat buiten de controller om: je krijgt de ruwe inhoud van het geheugen, geen bestanden die klaar zijn om te kopiëren. Daarna moet je de leesfouten corrigeren, de verhaspeling (scrambling) van de controller ongedaan maken en de volgorde van de data reconstrueren voor je de bestanden terugvindt. Dat is een van de redenen waarom dit werk tijd vraagt.

Wat er op de workshop getoond werd

Binnenin kijken zonder iets te beschadigen. Voor elke ingreep wil je weten waar de controller, het geheugenplaatje en de printbanen zitten. ACE Lab vergeleek een röntgentoestel uit een smartphone-herstelatelier, dat de controller en de printbanen toont maar niet de geheugenplaatjes, met een industriële röntgenmachine, die de gouddraadjes en de geheugenplaatjes laat zien, zelfs als er vier op verschillende dieptes gestapeld zijn. Er werd ook een alternatieve methode voorgesteld, veel goedkoper maar minder nauwkeurig: de monoliet belichten met infrarood, licht dat door de hars heen gaat, en hem fotograferen met een camera of digitale microscoop waarvan de infraroodfilter verwijderd is.

Het aansluitschema terugvinden. Op een röntgenbeeld van goede kwaliteit kan de ingenieur de gouddraadjes tussen het geheugen en de controller volgen en daaruit afleiden welk contactpunt welk signaal draagt. De signalen van een NAND-geheugen volgen elkaar op in een standaardvolgorde, en dat helpt enorm. De drager is vaak universeel: hij voorziet meerdere plaatsen voor geheugenplaatjes van verschillende fabrikanten, en het uiteindelijke aansluitschema hangt af van het geheugen dat er echt in zit.

De controller uitschakelen. Soms springt de beschadigde controller aan zodra de kaart stroom krijgt en blokkeert hij de toegang tot het geheugen, veroorzaakt hij kortsluiting of nemen de leesfouten sterk toe. ACE Lab toonde SD-kaarten en USB-sticks waarbij de controller eerst met röntgen opgespoord werd, waarna de hars laag per laag weggeschuurd en de printbanen naar het geheugen doorgeknipt werden.

Verborgen pinnen. Bij sommige monolieten zitten niet alle contactpunten op de achterkant: een deel ligt op een interne laag. Die moeten dan met röntgen opgespoord worden, waarna dieper geschuurd wordt en er draadjes op gesoldeerd worden.

Een "gelukkig geval". Een mini-USB-stick van SanDisk die in een laptop bleef steken, brak in twee. De barst liep door de controller, niet door het geheugen: na het solderen van draadjes op de juiste punten kon de data uitgelezen worden.

Kortsluitingen gevonden zonder de kaart zelfs maar aan te zetten. Op een röntgenbeeld zag men doorgebrande condensatoren binnenin een monoliet, met het gas dat eruit ontsnapt was, en bellen op een oververhitte controller. Bij een Samsung EVO-microSD-kaart werden de defecte condensatoren met röntgen opgespoord en verwijderd, waardoor de kortsluiting weg was. Om een plek te vinden die opwarmt, gebruiken de ingenieurs een warmtecamera, koelspray, een wit laagje colofonium dat verdwijnt waar het warm wordt, of… thermisch papier.

Een kaart die met de nagels beschadigd werd. Een microSD-kaart werd met de nagels uit een gsm gehaald, waarbij printbanen tussen de controller en het geheugen doorgesneden werden. Die werden hersteld met draadjes van 0,02 tot 0,007 mm, en de data kon uitgelezen worden.

De onmogelijke gevallen. Loopt een barst of kras door het geheugenplaatje zelf, dan is herstel niet mogelijk. Vandaar het advies van de workshop aan de ingenieurs: maak vóór het schuren of solderen eerst een röntgenbeeld of een doorlichtingsbeeld, zodat je weet waar het geheugen zit.

De conclusie van de workshop: data herstellen van een fysiek beschadigde monoliet kan, maar het is geen bandwerk. Het vraagt veel en zeer dure apparatuur, en ervaring die zelfs goede ingenieurs niet altijd hebben.

Wat je meteen moet doen

1. Steek de kaart niet meer in een gsm, fototoestel of computer. Heeft ze een kortsluiting gehad, dan kan elke keer dat ze stroom krijgt de schade groter maken. Wordt de kaart erg warm zodra je ze aansluit, haal ze er dan meteen uit.
2. Bewaar alle stukjes als de kaart of stick gebroken is, ook de kleinste, en buig ze niet om te "kijken of het nog houdt".
3. Lijm, schuur of soldeer de kaart niet zelf. Eén vijlstreek op de verkeerde plek kan het geheugen raken, en dan is er niets meer aan te doen. Open ook de metalen behuizing van een USB-stick niet: de monoliet eruit halen kan hem beschadigen.
4. Formatteer de kaart niet als je toestel dat voorstelt, en start geen "reparatie"-software.
5. Noteer wat er gebeurd is: een val, de kaart met kracht in de lezer geduwd, de gsm in het water gevallen, de kaart met de nagels eruit gehaald…

Onze aanpak

1. Gratis diagnose: we onderzoeken je kaart of stick, schatten de kans op herstel in en bezorgen je een offerte.
2. Is herstel mogelijk, dan worden je bestanden teruggehaald en daarna gecontroleerd.
3. Je krijgt je data terug op een opslagmedium dat je zelf aanlevert, of op een opslagmedium van Belgium Data Recovery tegen meerprijs.

We werken volgens het principe No Cure No Pay: halen we je data niet terug, dan betaal je niets. Bezorg je ons een lijst met je belangrijkste bestanden en halen we daar minder dan 75 % van terug, dan mag je het resultaat kosteloos weigeren.

Lees ook: dataherstel van USB-sticks en geheugenkaarten en USB-schijf niet herkend: oorzaken en oplossingen.

Lees ook: USB-stick datarecuperatie · datarecuperatie in België