Dataherstel in 2026: nepschijven, refurbished schijven en riskant AI-advies

Kort antwoord: in 2026 kost opslag twee tot drie keer meer dan vroeger, en de markt raakt overspoeld met tweedehands, refurbished en ronduit vervalste schijven. Het gevolg: meer pannes, en ingewikkeldere pannes. Ga je een "goedkope" schijf kopen of wil je je defecte schijf herstellen op advies van een AI? Lees dan eerst dit. Het is wat de labo's op de ACE Lab TechWeek 2026 vaststelden, en wat we ook in Brussel zien.

Wat de labo's in 2026 binnenkrijgen

Tijdens de slotsessie liet ACE Lab de labo's in de zaal live stemmen (tussen 47 en 61 antwoorden per vraag). Het is geen marktstatistiek, wel een momentopname van wat er echt op de werkbank belandt.

De meest voorkomende opslagmedia, in volgorde:

1. interne SATA-harde schijven;
2. externe USB-harde schijven;
3. NVMe-SSD's;
4. SATA-SSD's;
5. externe USB-SSD's;
6. USB-sticks en geheugenkaarten;
7. RAID-systemen;
8. SAS-schijven uit servers.

De klassieke harde schijf blijft dus het medium dat de labo's het vaakst behandelen. Bij de merken staan Seagate en Western Digital bovenaan, gevolgd door Toshiba, en daarna Hitachi en Samsung.

De moeilijkste pannes bij harde schijven, volgens de labo's:

1. beschadigde of bekraste platters;
2. problemen met de leeskoppen;
3. firmwarepannes (de interne software van de schijf, opgeslagen in een servicezone);
4. schijven gevuld met helium;
5. gewiste bestanden of een geformatteerde schijf;
6. een beschadigde printplaat.

Heliumschijven (de modellen met grote capaciteit van WD/HGST en Seagate) blijven een apart geval: de grote meerderheid van de aanwezige labo's zegt er sinds 2025 bijna geen te hebben gezien. Van de labo's die er wel binnenkregen, spreken er evenveel over bijna onherstelbare gevallen als over goede resultaten.

Bij SSD's komt de Silicon Motion-controller veruit het vaakst voor, gevolgd door Samsung, Maxio en Phison. En de meest voorkomende panne is niet hardwarematig: het zijn firmwareproblemen, vooral een beschadigde translator (de interne tabel die de adressen die de computer ziet koppelt aan de echte plaats van de data in de chips). Die komen veel vaker voor dan formatteren of wissen; defecte onderdelen volgen pas daarna.

Waarom dataherstel langer duurt en complexer wordt

De conclusie van ACE Lab in een paar punten:

• de prijzen van opslagmedia zijn verdubbeld tot verdrievoudigd;
• de interne opbouw en de firmware van schijven worden steeds complexer;
• de capaciteit stijgt;
• de gevallen zijn moeilijker, en elk geval vraagt meer tijd.

Ook in ons labo zien we dat de prijzen van opslagmedia verdubbeld of zelfs verdrievoudigd zijn.

Tekort aan geheugenchips: meer tweedehands schijven, meer pannes

ACE Lab beschreef een kettingreactie door het tekort aan geheugenchips:

1. SSD's worden duurder;
2. kopers stappen over op harde schijven, die op hun beurt duurder worden;
3. de tweedehandsmarkt groeit: schijven worden aangeboden tegen abnormaal lage prijzen, vooral op grote onlineplatformen, en zijn dan vaak tweedehands of refurbished;
4. die schijven gaan vaker stuk… en belanden bij de labo's.

Verschillende aanwezige labo's bevestigden dat ze steeds meer refurbished schijven binnenkrijgen. Dat zien we in Brussel ook.

Nepschijven: een wijdverspreide valkuil

In de zaal leken de verhalen sterk op elkaar:

• een "externe schijf van 4 TB" voor een veertigtal euro: binnenin zit gewoon een microSD-kaart van 16 GB, en het systeem toont een vervalste capaciteit. Bestanden die boven de echte 16 GB worden gekopieerd, gaan verloren of raken beschadigd;
• Toshiba- of HGST-schijven met een Western Digital-etiket: het originele label wordt verwijderd en vervangen.

Bij een nepschijf (ook wel 'fake' schijf genoemd) is herstel vaak erg beperkt: de data boven de echte capaciteit is nooit ergens weggeschreven. Hetzelfde probleem bestaat bij geheugenkaarten; lees daarover ons artikel over vervalste geheugenkaarten.

Onze tips voor je iets koopt:

1. Wantrouw te lage prijzen: een SSD of grote schijf wordt niet verkocht voor een fractie van de marktprijs, zeker niet nu de prijzen verdubbeld of verdrievoudigd zijn.
2. Koop bij een betrouwbare verkoper en controleer of de schijf nieuw is, en niet "refurbished" of "gereviseerd".
3. Test een nieuwe schijf voor je er belangrijke bestanden op zet: vul ze volledig en lees de data daarna terug.
4. Bewaar altijd een back-up van je belangrijke data op een ander medium.

AI en je defecte schijf: voorzichtig

De ingenieurs van ACE Lab wezen erop dat veel klanten nu al een AI (ChatGPT of een andere) raadplegen om te weten wat ze moeten doen als hun schijf het begeeft. Maar er is weinig vrij beschikbare informatie over dataherstel, en een AI kan zich baseren op één reactie op sociale media dat beweert dat "het niet moeilijk is".

Volgens ACE Lab kan een AI heel zelfzeker antwoorden en er toch volledig naast zitten, of een gevaarlijke ingreep voorstellen. De ingenieurs benadrukten ook dat taalmodellen te weinig kennis hebben van dataherstel.

Onze tips:

• Volg niet blindelings een procedure van een AI om een schijf te "herstellen", zeker niet als die neerkomt op een herstelprogramma, formatteren, resetten of een commando in de opdrachtprompt.
• Eén verkeerde handeling kan herstel onmogelijk maken, terwijl de data aanvankelijk nog te redden was.
• Stuur geen vertrouwelijke bestanden (documenten, fragmenten van je schijf) naar een AI-dienst in de hoop dat die ze herstelt.
• Twijfel je, vraag dan advies aan een professional: bij ons is de diagnose gratis.

Wat te doen bij een panne

1. Gebruik de schijf niet meer en koppel ze los.
2. Open de schijf niet, stop ze niet in de diepvriezer en schud er niet mee.
3. Start geen enkel reparatieprogramma (het Windows-hulpprogramma chkdsk, formatteren, resetten) en volg geen procedure die je online vindt.
4. Noteer wat er gebeurd is: val, geluid, stroomonderbreking, foutmelding, en waar de schijf vandaan komt (nieuw, tweedehands, online gekocht).
5. Breng ze naar een labo voor een diagnose.

Onze aanpak

Bij Belgium Data Recovery werken we met verschillende toestellen uit de PC-3000-reeks van ACE Lab: de PC-3000 Portable PRO en de PC-3000 UDMA voor harde schijven, SSD's en RAID, en de PC-3000 Flash voor USB-sticks en geheugenkaarten.

1. Gratis diagnose, daarna een offerte.
2. Een kopie van het opslagmedium, met een uitleesmethode die is aangepast aan de toestand ervan; indien nodig een hardwareingreep in de cleanroom.
3. Je bestanden worden uit de kopie gehaald.
4. Je krijgt je data terug op een lege schijf die je zelf aanlevert, of op een schijf van Belgium Data Recovery tegen een meerprijs.

We werken volgens het principe No Cure No Pay: halen we je data niet terug, dan betaal je niets. Bezorg je ons een lijst met je belangrijkste bestanden en halen we daar minder dan 75 % van terug, dan mag je het resultaat kosteloos weigeren.

Lees ook: datarecuperatie in België