Geformatteerde SSD of Windows opnieuw geïnstalleerd: kan je je bestanden nog terughalen?
Kort antwoord: vaak wel. Anders dan veel mensen denken, verdwijnen je oude bestanden niet meteen als je een SSD formatteert of Windows opnieuw installeert. Ze blijven fysiek in de geheugenchips staan tot de SSD ze effectief wist. Gewone herstelsoftware ziet ze niet meer, maar een uitgerust labo kan ze bij ondersteunde controllers uitlezen via de technologische modus van de controller. De gouden regel: gebruik de SSD meteen niet meer. Wat telt, is hoeveel data er ná het formatteren is bijgeschreven: elke nieuwe schrijfactie kan oude data verdringen.
De typische situaties
Volgens de technische support van ACE Lab komen bij SSD's steeds dezelfde drie vragen terug:
- Bestanden per ongeluk verwijderd.
- Partitie of schijf per vergissing geformatteerd.
- Geformatteerd en Windows opnieuw geïnstalleerd over de oude bestanden heen. Dat is het moeilijkste geval, maar niet per se hopeloos.
Waarom vindt herstelsoftware niets meer op een geformatteerde SSD?
Op een klassieke harde schijf blijft een gewist bestand leesbaar tot het overschreven wordt. Een SSD werkt anders: na het wissen of formatteren stuurt Windows het TRIM-commando. De SSD haalt die blokken dan uit zijn interne vertaaltabel (de translator), die bijhoudt waar elk stukje data in de chips staat. Probeert een programma ze te lezen, dan antwoordt de SSD gewoon met nullen.
Toch zijn de gegevens fysiek nog niet gewist. De SSD wist ze pas wanneer hij die blokken nodig heeft voor nieuwe data, dus wanneer er geen lege blokken meer zijn. Roman Morozov, Chief Services Officer bij ACE Lab, bevestigde ons dat tijdens het congres: zolang de SSD nog lege blokken heeft, wist hij de oude niet, hoe lang dat ook duurt. Zolang dat niet gebeurd is, kan professionele apparatuur zoals de PC-3000 via de technologische modus van de controller terugvallen op een oudere versie van de translator of de ruwe inhoud van de chips lezen, zonder ze los te solderen.
Wat gebeurt er na een herinstallatie van Windows?
Dit was het interessantste deel van de workshop. Een SSD schrijft nieuwe data niet over de oude heen: hij zet ze in volledig lege blokken. De oude blokken worden alleen als vrij gemarkeerd en pas echt gewist wanneer de SSD geen lege blokken meer over heeft.
Concreet hangt alles af van hoeveel data er sinds het formatteren op de SSD is geschreven: hoe minder, hoe meer oude blokken nog intact zijn.
| Situatie na het formatteren | Kans op herstel |
|---|---|
| Enkel Windows opnieuw geïnstalleerd, SSD snel uitgeschakeld | Goed: weinig oude blokken zijn hergebruikt |
| Daarna nog software, updates of bestanden toegevoegd | Gedeeltelijk: een deel van de oude blokken is herschreven |
| SSD dagen of weken normaal verder gebruikt | Beperkt: er is veel nieuwe data bijgekomen, de meeste oude blokken zijn hergebruikt |
Een schone installatie van Windows 10 neemt ongeveer 10 tot 15 GB in beslag, Windows 11 ongeveer 20 tot 27 GB. Die hoeveelheid data, plus alles wat je daarna installeert of kopieert, kan de plaats innemen van oude data, die dan definitief verloren is. De rest kan nog te redden zijn.
De demonstratie
De ingenieur van ACE Lab gebruikte zijn eigen werk-SSD: een XPG Gaming Pro van 1 TB met Windows 10 en 473 GB aan data. De SSD werd geformatteerd en daarna werd er Windows 11 op geïnstalleerd.
Resultaat: de oude mappenstructuur werd gereconstrueerd, inclusief de werkmap en het bureaublad, en de bestanden openden gewoon.
Hoe het herstel in het labo verloopt
- De controller van de SSD identificeren. De methode hangt af van de controller. Ze werkt vandaag onder meer voor Silicon Motion- en Phison-controllers (SATA, NVMe en USB) en sommige Maxio-controllers, die je in heel veel SSD's voor consumenten terugvindt.
- De volledige inhoud van de chips fysiek uitlezen via de technologische modus van de controller, ook de blokken die als leeg of gewist gemarkeerd zijn. De chips worden niet losgesoldeerd.
- De nieuwe Windows-installatie uitfilteren, zodat alleen de oude data overblijft.
- Het oude bestandssysteem reconstrueren en de bestanden terughalen.
Dat fysiek uitlezen gaat traag: voor een SSD van 1 TB kan het meerdere dagen duren, soms langer. Dat is de prijs voor een volledig resultaat.
In het beste geval krijg je de volledige mappenstructuur met bestandsnamen terug. In andere gevallen is enkel een "ruw" herstel mogelijk: de bestanden worden teruggevonden, maar zonder naam of map. Voor foto's en video's is dat vaak al het belangrijkste.
Wat je nu meteen moet doen
- Gebruik de SSD niet meer. Installeer niets, kopieer niets, en rond de Windows-installatie niet af als die nog bezig is.
- Zet de computer uit of koppel de externe SSD los, zodat Windows en programma's (updates, indexering…) er niets meer op schrijven.
- Sluit de SSD niet aan op een andere computer "om even te kijken": het systeem kan er automatisch TRIM-commando's naar sturen of erop schrijven.
- Start geen herstelsoftware die op diezelfde SSD geïnstalleerd is: de installatie zelf kan de blokken overschrijven die je wilt terughalen.
- Probeer de partitie niet te "repareren" en zet geen herstelpunt terug.
- Noteer wat er gebeurd is: wanneer er geformatteerd werd, wat er sindsdien geïnstalleerd is, hoeveel data er op de SSD stond en of BitLocker actief was. Dat helpt veel bij de diagnose.
Onze aanpak
Deze methode is nieuw: ACE Lab stelde ze voor in oktober 2026. Belgium Data Recovery beschikt over de PC-3000 Portable PRO met de PC-3000 SSD-software en over Data Extractor: de tools waarop de methode steunt.
- Gratis diagnose: we identificeren de controller, kijken of hij ondersteund wordt, schatten de kansen in en bezorgen je een offerte.
- Fysieke uitlezing van de chips en reconstructie van het oude bestandssysteem.
- Je krijgt je data terug op een schijf die je zelf aanlevert, of op een schijf van Belgium Data Recovery tegen meerprijs.
We werken volgens het principe No Cure No Pay: halen we je data niet terug, dan betaal je niets. Bezorg je ons een lijst met je belangrijkste bestanden en halen we daar minder dan 75 % van terug, dan mag je het resultaat kosteloos weigeren.
Veelgestelde vragen
01Kan je bestanden terughalen van een per ongeluk geformatteerde SSD?
Niet per se. Na het formatteren is de data onzichtbaar voor gewone software, maar ze staat vaak nog in de chips. Gebruik de SSD niet meer en laat hem onderzoeken.
02Kan je data herstellen na een Windows-herinstallatie op je SSD?
Vaak gedeeltelijk, soms bijna volledig. De SSD schrijft de nieuwe installatie in vrije blokken. Hoe minder data je sinds het formatteren hebt weggeschreven, hoe beter de kansen.
03Waarom vindt herstelsoftware niets op mijn SSD?
Door het TRIM-commando: de SSD antwoordt met nullen voor gewiste blokken, ook al staat de data er nog. Je moet ze uitlezen via de technologische modus van de controller, met gespecialiseerde apparatuur.
04Lukt dat bij elke SSD?
Nee. De methode hangt af van de controller van de SSD. Ze werkt vandaag onder meer bij Silicon Motion-, Phison- en sommige Maxio-controllers. De gratis diagnose maakt duidelijk of jouw SSD in aanmerking komt.
05En als mijn SSD met BitLocker versleuteld was?
Op veel computers met Windows 10 en 11 staat BitLocker (of "apparaatversleuteling") standaard aan. In dat geval blijft de teruggevonden data versleuteld: zonder de BitLocker-herstelsleutel van de oude installatie (48 cijfers) is ze onbruikbaar. Die sleutel staat vaak in je Microsoft-account: kijk dat na voor je contact met ons opneemt.
06Waarom duurt het herstel meerdere dagen?
Omdat de volledige fysieke inhoud van de chips gelezen moet worden, ook de zones die de SSD als leeg beschouwt. Voor een SSD van 1 TB kan dat meerdere dagen duren.
07Krijgen mijn bestanden hun namen en mappen terug?
In veel gevallen wel. Is het oude bestandssysteem te zwaar beschadigd, dan worden de bestanden zonder naam teruggehaald. Voor foto's en video's volstaat dat vaak.
Echte cases uit het labo
